Zoeken!

Seksuele problemen bij ziekte, handicap of na een operatie

Een ziekte of beperking kan direct of indirect invloed hebben op het seksleven. Er kunnen schuldgevoelens spelen, maar het kan ook zijn dat men niet goed met de partner communiceert.

 

Sommige ziekten hebben een directe invloed op seksualiteit. Het lichaam reageert dan niet goed op seksuele prikkels. Mensen hebben minder zin in seks, worden minder snel opgewonden of het gevoel is anders: het orgasme is minder sterk of blijft uit.

 

Deze effecten zijn meestal niet weg te nemen, maar vaak is er wel een manier te vinden om er mee om te gaan. Dit kan door bijvoorbeeld op zoek te gaan naar extra seksuele prikkels. Daarnaast verandert het seksuele leven door de gevolgen van de ziekte of beperking, bijvoorbeeld door pijn, stijfheid, vermoeidheid, energieverlies, evenwichtsstoornis, incontinentie of verlamming. Daarbij kan een uiterlijke verandering van invloed zijn op de beleving van seksualiteit. Met deze indirecte spelbrekers kan men leren omgaan, bijvoorbeeld door op andere momenten of manieren te vrijen.

Pijn bij het vrijen

Pijn bij het vrijen is een klacht die voornamelijk bij vrouwen voorkomt. Bij vrouwen gaat het in de meeste gevallen om pijn bij de geslachtsgemeenschap, maar ook andere manieren van vrijen kunnen pijnlijk zijn. De plek, de soort en de duur van de pijn kan verschillen. Bij mannen gaat het meestal om pijn aan de eikel.

 

Pijn- of angstspiraal

Als een vrouw een paar keer pijn heeft gehad tijdens het vrijen, komt zij makkelijk in een zogenaamde pijnspiraal terecht. De kans dat zij de volgende keer weer gespannen is, is uit angst voor pijn groot. De vrouw wordt dan minder vochtig en spant onbewust de bekken aan. Daardoor wordt de kans op pijn bij geslachtsgemeenschap groter. Mannen kunnen ook in een spiraal terecht komen van angst. Zij kunnen door angst voor pijn last krijgen van erectieproblemen of orgasmeproblemen.

 

Problemen met de erectie

Bij een opwindingsstoornis is het lichaam onvoldoende of niet lang genoeg voorbereid op seksuele activiteit. Bij de vrouw is er sprake van verminderde vaginale lubricatie (nat worden) en bij de man is er sprake van een erectiestoornis. Dat hoeft niets te maken te hebben met gebrek aan verlangen.

 

Als een man erectiestoornissen krijgt, heeft hij meestal wel zin in seks, maar weigert zijn lichaam dienst. De lust vertaalt zich niet in lichamelijke opwinding (zie de opwindingscurve). De tegenhanger van erectiestoornissen bij de vrouw is een verminderde vaginale bevochtiging. Seksuele opwinding verhoogt immers de bloedtoevoer naar de geslachtsdelen, waardoor de weefsels opzwellen. Bij de man is dit de erectie, bij de vrouw zijn het de weefsels rond de vagina die uitzetten. Aangezien de weefsels niet waterdicht zijn (in tegenstelling tot de zwellichamen van de man), laten ze vocht door, het vaginale transsudaat. Dit kan leiden tot vaginale droogheid, ook als de vrouw in kwestie seksueel opgewonden is.

 

Vaginale droogheid (atrofie) komt zeer vaak voor tijdens de menopauze of na behandeling met antioestrogenen, radiotherapie of chemotherapie (waarbij de vrouw plotseling in de overgang komt). Hetzelfde geldt voor de andropauze of na een behandeling met anti-androgenen bij prostaatkanker. De man produceert minder of heeft verminderd testosteron en krijgt veel moeilijker een erectie.

Problemen met opgewonden raken

Seksuele opwinding is een reactie op de seksuele prikkels die men opvangt. Er zijn verschillende fases van opwinding, ze vormen samen de opwindingscurve.

 

De opwindingscurve

 

  • Fase 1: verlangen. Zin om te vrijen, te zoenen, de partner aan te raken of te masturberen. Het lichaam kan al opgewonden reageren. Zin in seks betekent open staan voor seksuele prikkels: prikkels van buiten, zoals aanraking, maar ook lichamelijke sensaties. De omstandigheden zijn goed om seks te hebben: een prettige omgeving, ontspanning en de sfeer is juist.

 

  • Fase 2a: opwinding. Men voelt zich opgewonden. De penis wordt stijver, de vagina vochtiger. Er kunnen ook seksuele beelden in het hoofd aanwezig zijn of men ervaart liefdevolle gevoelens. De opwinding stijgt door prettige aanrakingen door jezelf of een partner, maar de opwinding kan ook versterkt worden door erotische fantasieën, geluiden (gekreun, muziek) of de geur van de partner.

 

  • Fase 2b: plateau. De seksuele opwinding is hoog en blijft een tijdje op hetzelfde niveau, voordat er een orgasme is. Als de stimulatie doorgaat kan dat leiden tot een orgasme. Als de stimulatie (aanraking, fantasie) stopt zakt de opwinding weer af naar het beginniveau.

 

  • Fase 3: orgasme. Alle opgebouwde spanning wordt ontladen. Spieren spannen samen, mannen hebben vaak een zaadlozing en een ontspannen gevoel spreidt zich uit over je lichaam.

 

  • Fase 4: ontspanning. De seksuele opwinding ebt langzaam weg en het lichaam komt tot rust.

Geen zin hebben in seks

Er zijn verschillende oorzaken voor geen zin in seks hebben. Het kan lichamelijk zijn, maar vaker heeft het te maken met bijvoorbeeld conflicten, schaamte, stress, angst of onzekerheid.

 

De behoefte aan of de hoeveelheid zin in seks verschilt van persoon tot persoon. Als je voor een langere periode geen zin hebt in seks spreken we ook wel van een verminderd of laag verlangen. Dit komt bij zowel mannen als vrouwen voor. Van de mannen heeft 16% weleens minder zin in seks, van de vrouwen is dat 45%. Het is heel normaal om af en toe minder of geen zin te hebben in seks. Bijvoorbeeld in een periode waarin je veel stress hebt.

 

Vaak gaat een verminderd verlangen vanzelf weer over. Maar als men een lange tijd geen zin heeft, kan er iets meer aan de hand zijn. Als men single is, hoeft dit nog niet erg te zijn. Maar in een relatie kan het een probleem vormen als er bij de partner wel behoefte aan seks is. Een verschil in behoefte aan seks tussen partners leidt vaak tot spanningen. Dit resulteert vaak in helemaal geen seks meer in de relatie, wat nog meer spanningen kan oproepen. Het is daarom goed om erachter te komen waar de verminderde behoefte aan seks vandaan komt.

Om deze website optimaal te laten functioneren gebruiken wij cookies. Voor meer informatie zie ons cookiebeleid.